مشخصات کلیدی
مخزن کویلدار مجموعهای از بدنه استوانهای و چندین لوله مسی (کویل) است که آب گرم و بخاری که از دیگ خارج میشود وارد کویلها شده و آب سرد وارد شده به مخزن استوانهای را گرم میکند. مخزن کویلدار در واقع نسل جدیدی است. این مخزن دو جداره است که هر دو برای تامین آب گرم ساختمانها و محیطهای صنعتی استفاده میشوند. البته تفاوتهایی در ساختار این دو منبع وجود دارد، به عبارت دیگر تفاوت اصلی بین مخزن دو جداره و مخزن کویلدار در وجود دو مخزن استوانهای تو در تو در نوع دو جداره است. با این حال برای مخزن کویلدار تنها از یک بدنه استوانهای استفاده شده و دما با کویلها مبادله میشود.
نحوه کار مخزن کویلدار
آب گرم و بخار تولید شده توسط دیگ با کمک پمپهای گردش وارد لولههای مسی یا کویلهای نصب شده داخل بدنه استوانهای میشود. آب سرد شبکه شهری از طریق شیرهای یکطرفه نصب شده روی بدنه مخزن وارد میشود و به دلیل اختلاف دما بین آب داخل لوله و مخزن، تبادل دما صورت میگیرد. در نتیجه برخورد آب مخزن با این لولهها، دمای آنها به بیش از ۵۰ درجه میرسد و در نهایت آب از طریق شیرهای خروجی آماده مصرف است. آب داخل کویلها هنگام از دست دادن دما به دیگ بازگردانده شده و این چرخه ادامه دارد.
انواع مخزن کویلدار
بسته به ویژگیهای مورد نیاز در منابع حرارتی، هنگام تولید مخازن کویلدار، آنها در انواع مختلف طراحی میشوند. به طور کلی، به دو گروه تقسیم میشوند: مخزن کویلدار ایستاده و مخزن کویلدار افقی. تفاوت این دو نوع منبع کویل در نصب بدنه استوانهای آنها است و سایر قطعات تفاوتی ندارند. با توجه به محل نصب مخزن، فضای موجود و ابعاد مورد نیاز، یکی از این دو نوع مخزن کویلدار انتخاب میشود.
در تقسیمبندی دیگر و بنا به نحوه نصب و قرارگیری کویلها، این مخزن به دو گروه کویلهای مارپیچی و U شکل تقسیم میشود.
منبع کویل ایستاده
مخازن کویلدار U شکل
همانطور که از نام این گروه مشخص است، لولههای مسی به شکل حرف U داخل مخزن نصب میشوند، تعداد لولهها بسته به نیاز تعیین شده و در اغلب موارد بیشتر از یک لوله است. یکی از دلایل اصلی استفاده از این نوع کویلها افزایش عملکرد و بازده دستگاه است. به طوری که در صورت انسداد یا آسیب دیدگی یک لوله، عملکرد مخزن مختل نشده و آب گرم و بخار در لولههای دیگر جریان یافته و آب گرم تامین میشود.
مخزن کویلدار مارپیچی
برخلاف نوع U شکل، در مخزن کویلدار مارپیچی جریان آب گرم فقط در یک لوله ساختار یافته مارپیچی حضور دارد که آب سرد داخل مخزن را گرم میکند. یکی از بزرگترین معایب این نوع مخزن کویلدار، از کار افتادن دستگاه در صورت آسیب دیدن لوله کویل است. زیرا تنها یک کویل با ساختار مارپیچی داخل بدنه نصب شده و در صورت خرابی یا انسداد آن، عبور آب گرم و بخار دیگ ممکن نخواهد بود.
مخزن آب به آب و مخزن بخار به آب
بسته به نحوه تامین انرژی و حرارتی که برای افزایش دمای آب داخل کویل لازم است، مخازن به دو گروه آب به آب و بخار به آب تقسیم میشوند. همانطور که از نامشان پیداست، مخزن آب به آب از آب گرم برای جذب انرژی مورد نیاز جهت گرم کردن آب داخل کویل استفاده میکند و در صورت استفاده از بخار برای این منظور، آن را بخار به آب مینامند.