مشخصات کلیدی
دئاریتور دستگاه و فرآیندی است که در آن گازهای نامحلول اکسیژن و دیاکسید کربن از آب ورودی به بویلر حذف میشوند. مخازن فشار یا بویلرهای آب گرم در صنایع مختلفی مانند نیروگاهها، کارخانههای صنعتی و صنایع غذایی و غیره استفاده میشوند. در این گروه از تجهیزات، به دلیل رسوب اکسیژن آب بر روی دیوارهها و همچنین واکنش شیمیایی که با دیاکسید کربن انجام میدهند، منجر به خوردگی دیوارهها و آسیب به بویلر میشود. اکسیژن موجود در آب با دیاکسید کربن واکنش داده و در نهایت اسید کربنیک تولید میکند که بسیار خورنده فلزات است.
استفاده از دئاریتور مقدار اکسیژن نامحلول در آب و دیاکسید کربن را کاهش داده و در نهایت از خوردگی دیواره بویلر جلوگیری میکند. توجه داشته باشید که با افزایش دیاکسید کربن در آب ورودی به بویلر، pH آب به شدت کاهش یافته و نهایتاً محیط اسیدی شده و به مرور زمان خوردگی رخ میدهد.
روش دئاریتورها بر اساس این قانون مهم است که در دمای اشباع، گازهای اکسیژن و نیتروژن موجود در آب با کمترین فشار از آن جدا شده و هنگام خروج از دئاریتور قادر به ورود به بویلر نخواهند بود. این قانون به نام قانون هری دالتون شناخته میشود.
کاربرد دئاریتور چیست؟
در واقع دئاریتور دو کاربرد بسیار مهم در بویلر دارد که عبارتند از:
· حذف گازهای محلول در آب ورودی به بویلر
· پیشگرم کردن آب ورودی به بویلر
حذف گازهای نامحلول و دلیل اصلی استفاده از آن در ابتدای متن ذکر شد، اما کاربرد بسیار مهم دیگری که دئاریتور دارد، استفاده از آن در مرحله پیشگرمکردن آب است که تأثیر زیادی بر کارایی و عملکرد بویلر دارد. ورود آب با دمای پایین به بویلر باعث ایجاد شوک حرارتی شده که آسیب زیادی به بویلر وارد میکند. علاوه بر کاهش عمر بویلر، ظرفیت بخاردهی دستگاه نیز به طور قابل توجهی کاهش مییابد. به همین منظور، دئاریتور برای پیشگرمکردن آب ورودی به بویلر به کار میرود.
مراحل کاری دئاریتورها چیست؟
صرفنظر از روش دئاریتاسیون در دئاریتور، مراحل انجام این کار را میتوان به شرح زیر بیان کرد:
· ورود آب به دئاریتور
· حذف گازها با بخار
· حذف گازها با جذبکننده اکسیژن
به طور خلاصه، عملکرد انواع مختلف سیستمهای دئاریتاسیون به گونهای است که ابتدا آب وارد دستگاه شده و حجم زیادی از گازهای نامحلول و دیاکسید کربن حذف و از طریق شیر خروجی خارج میشوند. برای حذف مقدار باقیمانده اکسیژن در آب، از جذبکنندههای اکسیژن استفاده میشود که رایجترین آنها عبارتند از:
· سولفیت سدیم (Na2SO3)
· کربوهیدرازید
· دیاتیل هیدروکسیلآمین (DEHA)
· نیتراتریاستیک اسید (NTA)
· اتیلندیآمینتترااستیک اسید (EDTA)
· هیدروکینون
· هیدرازین (N2H4)
انواع دئاریتورها
براساس روند کاری و روش استفاده شده برای جداسازی اکسیژن و گازهای نامحلول در آب، سیستمهای تهویه بویلر به دو گروه کلی تقسیم میشوند که عبارتند از:
· دئاریتور نوع سینی
· دئاریتور نوع اسپری